روز شنبه 5 کیلومتر دویدم. از آنجا که دویدن را بعد از جراحت وارد شده به مچ پایم تازه از سر گرفته ام آهسته می دویدم. احساس خوبی داشتم.

بعد از آن می بایست کت و شلوار بپوشم و برای مصاحبۀ زنده ای با [تلویزیون] الجزیره (به عکس نگاه کنید) آماده شوم. شنیدن این که پیشنهاد [کشورهای گروه 1+5] توسط دکتر سولانا در شرف ارائه شدن به تهران قراردارد جالب توجه بود.

بعد از ظهر من وهمسرم به “منطقه هواداران” ، برای جام اروپای امسال که اتریش و سویس میزبانی آن را به عهده دارند رفتیم (به عکس نگاه کنید). ما مسابقه فوتبال میان اسپانیا و سوئد را بر روی پرده ای بزرگ تلویزیون تماشا کردیم. مرکز شهر وین پر از شیفتگان فوتبال از سراسر اروپا بود. آنها صورتهای خود را شبیه به پرچم های ملی شان رنگ زده بودند.

ناهار را در یک رستوران وینی که به خاطر شنیستلی که با نوعی سوسیس دودی درست می کند معروف است، خوردیم. وینی ها می گویند شنیتسلی که خوب آماده شده باشد بقدری کم روغن دارد که می توانید رویش بنشینید و هیچ لکه ای روی شلورتان نیفتد. ما امتحان نکردیم!

روز یکشنبه من بعد از دوچرخه سواری در امتداد دانوب، به اتفاق همسرم و سگمان که از نژاد “ریتریور” و دارای رنگ طلایی است به کوهنوردی مطبوعی در میان تپه ها و تاکستان های درون جنگلهای وین رفتم. از هوای خوب و مناظر با شکوه دانوب لذت بردیم.

البته من به پدرم تلفن کردم، چون در آمریکا یکشنبه مصادف با روز پدر بود.

آخر هفتۀ من زود تمام شد چون به قصد یک سفر رسمی به پکن و جاکارتا عازم فرودگاه شدم. در این باره بعدا با شما صحبت خواهم کرد.

(آنچه در زير می آيد متن ترجمه رسمی اتحاديه اروپا از مجموعه پيشنهادی کشورهای 1+5P به مقامات ايرانی است.)

زمینه های ممکن برای همکاری با ایران

به منظور دستیابی به راه حلی جامع، دراز مدت و مناسب برای حل مسئله هسته ای ایران که با قطعنامه های مربوط سازمان ملل متحد سازگار باشد در تکمیل پیشنهاد ارائه شده به ایران در ژوئن 2006 که هنوز به قوت خود باقی است، موارد زیر به عنوان سرفصلهای مذاکره ما بین کشورهای چین، فرانسه، آلمان، ایران، روسیه، بریتانیا، و ایالات متحده آمریکا، به همراه نماینده عالی اتحادیه اروپا، پیشنهاد میشود، تا زمانی که ایران به شکل تصدیق پذیر تمام فعالیتهای مربوط به غنی سازی و بازفراوری خود را ذیل OP15و OP19(a)
قطعنامه1803 شورای امنیت سازمان ملل به حالت تعلیق درآورد. در راستای این مذاکرات همچنین از ایران انتظار داریم که درخواست های شورای امنیت سازمان ملل و آژانس بین المللی انرژی اتمی را اجابت کند. در مقابل چین، فرانسه، آلمان، روسیه بریتانیا، ایالات متحده آمریکا و نماینده عالی اتحادیه اروپا اعلام آمادگی میکنند.

- حق ایران را برای توسعه پژوهش، تولید و کاربرد انرژی صلح آمیز هسته ای مطابق با تعهدات پیمان منع گسترش سلاحهای هسته ای را به رسمیت بشناسند.
- به محض ایجاد اطمینان از ماهیت کاملا صلح آمیز برنامه هسته ای ایران، با آن همان رفتاری را داشته باشند که با برنامه هر کشور فاقد سلاح های هسته ای در چار چوب NPT .

انرژی هسته ای

- تاکید دوباره بر حق ایران نسبت به انرژی هسته ای برای مقاصد صرفا صلح آمیز مطابق با تعهدات این کشور در چارچوب پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای.
- تامین کمکهای مالی و تکنولوژیک لازم جهت استفاده صلح آمیز ایران از انرژی هسته ای و حمایت نسبت به از سر گیری پروژه های همکاری فنی در ایران توسط آژانس بین المللی انرژی اتمی.
- حمایت از ساخت نیروگاه های آب سبک منطبق با آخرین فن نوآوری روز.
- حمایت از تحقیق و توسعه در انرژی هسته ای به موازات بازیابی تدریجی اعتماد بین المللی.
- تامین تضمین های الزام آور حقوقی عرضه سوخت هسته ای.
- همکاری در جهت مدیریت سوخت مصرف شده و پسماند رادیو اکتیو.

سیاسی
- بهبود روابط شش کشور و اتحادیه اروپا و ایجاد اعتماد متقابل.
- تشویق تماس و گفتگوی مستقیم با ایران.
- پشتیبانی از ایران در جهت ایفای نقشی مهم و سازنده در امور بین الملل.
- ارتقای سطح گفتگو و همکاری در حوزه های منع گسترش سلاح های هسته ای و موضوعات مربوط به امنیت و ثبات منطقه ای.
- کار با ایران و دیگر کشورهای منطقه در جهت ارتقای ترتیبات اعتماد سازی و امنیت منطقه ای.
- ایجاد مکانیزم های مناسب مشاوره و همکاری.
- حمایت از برگزاری یک کنفرانس درباره مسائل امنیت منطقه ای.
- تاکید دوباره بر اینکه حل مسئله هسته ای ایران به تلاشهای منع گسترش سلاح های هسته ای و تحقق هدف خاورمیانه عاری از سلاح های کشتار جمعی شامل سامانه های آنها کمک خواهد کرد.
- تاکید دوباره بر تعهد در چارچوب منشور سازمان ملل که در روابط بین المللی خود از تهدید یا استفاده از زور نسبت به تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشور یا هر رفتار دیگری که مطابق با منشور سازمان ملل نباشد اجتناب ورزند.
- همکاری در مورد افغانستان شامل همکاری جدی تر در مبارزه قاچاق با مواد مخدر، حمایت از برنامه های بازگشت آواره های افغان به افغانستان ، همکاری در بازسازی افغانستان و همکاری در تامین مرزهای ایران و افغانستان.

خاویر سولانا، نمایندۀ عالی اتحادیۀ اروپا برای سیاست خارجی و امنیتی مشترک (CFSP) در روزهای جمعه 13 و شنبه 14 ژوئن از تهران دیدن کرد. او با آقای منوچهر متکی، وزیر امور خارجه ایران و سعید جلیلی، دبیر شورای ملی امنیت ملی ملاقات داشت. روز شنبه نماینده عالی پیشنهادی را با هدف رفع نگرانی های که برنامه هسته ای ایران در جامعه بین المللی برانگیخته و ورود به مناسبات عادی با ایران در تمامی زمینه ها، ارائه کرد. آنچه در زیر می آید فشردۀ ویراستاری شده سخنانی است که آقای سولانا در کنفرانس مطبوعاتی خود بعد از تسلیم پیشنهاد به مقامات ایرانی ایراد کرد.

“من به عنوان نماینده عالی اتحادیه اروپا در اینجا حضور دارم و همچنین از جانب چین، فرانسه، آلمان روسیه، انگلستان و ایالات متحده سخن می گویم. من به تهران آمده ام تا پیشنهاد سخاوتمندانه و جامعی را که ما دوست داریم نقطۀ آغاز مذاکرات واقعی باشد ارائه کنم. من حامل نامه ای هستم که به وسیلۀ وزیران خارجه شش کشور و خود من امضا شده است.

ایران کشور مهمی است، کشوری بزرگ با تاریخ و تمدن و فرهنگی کهنسال. ایران کشوری است که می تواند نقش بسیار برجسته ای در جامعه بین المللی ایفا کند. به همین دلیل است که ما مایلیم با ایران به مذاکره بپردازیم. بگذارید من در بارۀ آنچه که جامعۀ بین المللی در حال پیشنهاد کردن آن است با صراحت سخن بگویم: ما پیشنهادی را ارائه می کنیم که مایلیم نقطۀ آغاز مذاکرات واقعی باشد. پیشنهاد به ایران امکان تدارک یک برنامه مدرن انرژی هسته ای را خواهد داد. پیشنهاد از فرصت نوسازی برای ایران و فرصت آغازی دیگر برای دوطرف در مناسباتشان سرشار است.

خطوط اصلی آنچه که ما به ایران پیشنهاد می کنیم از این قرار است: ما آماده ایم تا به طور کامل حق ایران را در برخورداری از انرژی هسته ای برای مقاصد مسالمت آمیز به رسمیت بشناسیم. ما آماده ایم تا برای توسعه و تدارک یک برنامه مدرن انرژی هسته ای بر اساس تازه ترین نسل راکتورها با ایران همکاری کنیم. ما تضمین های قانونا الزام آوری برای تحویل سوخت، یا همکاری با یکدیگر برای طراحی ساز و کاری که که این تضمین های سوختی را فراهم آورد، ارائه می کنیم. ما می توانیم ایران را در مدیریت مربوط به زباله های هسته ای کمک کنیم. ما می توانیم به کار پژوهش و تولید در ایران، از جمله در قلمرو هسته ای، پس از بازگشت اعتماد، یاری رسانیم. اگر ما بتوانیم مسئلۀ اصلی، یعنی برنامه هسته ای را فیصله دهیم، درها برای همکاری در بسیاری از حوزه های دیگر گشوده خواهند بود.

بگذارید من تنها به معدودی از آنها اشاره کنم: در حوزه سیاسی، ما برای پی افکندن یک امنیت منطقه ای در منطقه وسیعتر خاور میانه، با همکاری بسیاری دیگر از شرکاء، آمادگی داریم. در حوزه اقتصادی، ما می توانیم در زمینه آزادی سازی بازرگانی کارکنیم. در ارتباط با مشارکت درازمدت در زمینه انرژی عرصۀ گسترده ای وجود دارد. ما می توانم نوسازی کشاورزی را مورد پشتیبانی قراردهیم. ما می توانیم برای ارائۀ پاسخ هایی در زمینه آموزش و مسائل اضطراری با یکدیگر کارکنیم. همچنین ما می توانیم توجه خود را به هواپیمایی کشوری معطوف داریم ، و این حوزه بسیار مهمی برای مقامات ایرانی و نیز از دیدگاه مبادلات مردم به مردم، به شمار می رود.

همین واقعیت که من امروز در اینجا حضوردارم، نشان دهنده میزان جدیتی است که ما با آن به این موضوع نگاه می کنیم و نمایانگراین نکته است که ما در کوشش هایمان برای یافتن یک راه حل مبتنی بر مذاکره تا چه حد جدی هستیم. یک راه حل مذاکره شده به ایران امکان می دهد تا به توان بالقوۀ خود به عنوان یک عضو مورد احترام جامعه بین المللی به طور کامل دست یابد.

آنچه که در کانون کوشش های ما قرار دارد نیاز باز گرداندن اعتماد به طبیعت صرفا مسالمت آمیز برنامۀ هسته ای ایران است. بهترین راهی که می توان از طریق آن به این هدف دست یافت ارائه تضمین های ملموس در ارتباط با طبیعت مسالمت آمیز برنامه هسته ای ایران است.

در اینجا امکان بُرد برای هردوطرف وجود دارد. ایران از همکاری جامعه بین المللی برخوردار می شود و جامعۀ بین المللی اطمینان خاطر دوبارۀ مورد نیاز خود را در مورد طبیعت مسالمت آمیز برنامه هسته ای ایران به دست می آورد. دستگاه رهبری ایران از شرطی که برای جلورفتن در این راه وجود دارد بخوبی آگاه است. همکاری با آژانس بين المللی انرژی اتمی باید همه جانبه باشد . قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل باید به طور کامل به مورد اجرا گذاشته شوند.

همانگونه که پیش از این هم بارهای گفته ایم، ما در حوزۀ اتم و در همه حوزه های دیگر خواستار مناسبات عادی شده با ایران هستیم. ما میل داریم ایران نقشی را که سزاوار آن است در جهان ایفا کند. آغاز مداکرات پيرامون پیشنهادی که ما امروز عرضه داشته ایم ما را به سوی این مقصد رهنمون خواهد شد. ”

در آغاز این هفته پرزیدنت بوش برای شرکت در اجلاس سالانه سران ایالات متحده و اروپا در اسلوانیا که در همسایگی [اتریش] قراردارد، توقف داشت. برنامه هسته ای ایران یکی از موضوعات مورد بحث بود. در بیانیه مشترکی که در پی این نشست صادر شد آمده بود:

“ما از ایران انتظار داریم که به الزامات بین المللی خود در ارتباط با فعالیت های هسته ایش، از جمله تعلیق کامل و قابل بازرسی غنی سازی و همکاری کامل با آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA)عمل کند. ایران باید اعتماد کامل به طبیعت صرفا مسالمت آمیزبرنامه هسته ای خود را ازطریق اعلام هرگونه فعالیت مرتبط با تولید سلاح و اجازه دادن به IAEA برای تحقیق در باره این که آیا چنان فعالیتی متوقف شده است، بازگرداند. ما راهبرد متکی بر دو مسیر را در ارتباط با این مسئله که با ارائه مجموعۀ مشوق ها باردیگر تقویت شد، مورد تایید قرار می دهیم و اعتقاد خود را دایر بر ادامه گشوده بودن راه حل مبتنی بر مذاکره و رضایتبخش برای دوطرف بر روی ایران، از نو تکرار می کنیم. در همان حال ما قطعنامه های 1737، 1747 و 1803 شورای امنیت سازمان ملل و دیگرقطعنامه های مربوط را به طور کامل و مؤثر به مورد اجرا می گذاریم و آماده ایم تا آن قطعنامه ها را با اقدامات دیگری تکمیل کنیم. ما به همکاری با یکدیگر، از جمله از طریق “نیروی ضربتی اقدام مالی” به خاطر برداشتن گام هایی به منظورحصول اطمینان از این که بانکهای ایران نتوانند از نظام بانکی بین المللی درجهت گسترش سلاح های هسته ای و تروریسم سوء استفاده کنند، ادامه خواهیم داد. ما دولت ایران را به همکاری در مبارزه با تروریسم فرامی خوانیم. ما باردیگر نگرانی خود را از بابت سیاست های منطقه ای ایران، بویژه حمایت آن کشوراز سازمان های تروریستی ابراز می داریم و از ایران ایفای یک نقش مثبت و سازنده را در منطقه خواستاریم. ما همچنین بر تداوم نگرانی خود در باره وخیم تر شدن وضع حقوق بشر در ایران، بویژه در ارتباط با مدافعان حقوق بشر و حقوق زنان و اقلیت ها، تاکید می ورزیم.

پرزیدنت بوش طی یک کنفرانس مطبوعاتی اعلام داشت که ایران :”یا می تواند خود را در انزوا قرار دهد و یا در صورت تعلیق قابل بازرسی برنامه غنی سازی خود، ممکن است مناسبات بهتری با همه ما داشته باشد.”

در هواپیمای شماره یک نیروی هوایی [هواپیمای ویژۀ رؤسای جمهوری آمریکا] که محل توقف بعدی رئیس جمهوری بود، استيون هدلی، مشاور امنیت ملی بر اتحاد نیرومند موجود میان ایالات متحده و اروپا در مورد این مسئله تأمل کرد. آقای هدلی گفت: “من فکر می کنم همه واقعا موضع واحدی دارند. ما این پیشنهاد را ارائه می کنیم. اگر رژیم ایران به مردم ایران اجازۀ برخورداری از مزایای ناشی از پیشنهاد را ندهد، در آن صورت بر شدت فشار خواهیم افزود. ”

امیدواری من این است که رهبران ایران به جای این که خود ومردمشان را در معرض انزوا و فشار روزافزون بین المللی قراردهند، این فرصت را برای مذاکره مغتنم شمارند. چرا بر غنی سازی اورانیوم برای نیروگاه هایی که ایران در اختیار ندارد، هنگامی که تنها نتیجه حاصل از آن افزایش بدگمانی و محکومیت است، باید پافشاری کرد؟

من در بروکسل هستم، با یکی از مشاوران دکتر سولانا مشورتهایی انجام می دهم. دکتر سولانا لحظاتی پیش با سوار شدن در یک هواپیما، به منظور ارائه مجموعۀ مهمی [از مشوق ها] و پیشنهاد مذاکره عازم تهران شد.

سخنانی که دکتر سولانا پیش از حرکت، از جانب چین، فرانسه، آلمان، روسیه، انگلستان و ایالات متحده ایراد کرد در زیر می آید:

“من برای ارائه یک پیشنهاد سخاوتمندانه و جامع عازم سفرتهران هستم. با این پیشنهاد اتحادیه اروپا و شش کشوری که من نمایندگی می کنم، علاقه مندی خود را به برقراری مناسباتی سازنده و استوار بر همکاری با ایران در زمینه اتم و بسیاری از حوزه های دیگر نشان می دهند. این پیشنهاد با هدف پشتیبانی ازایران برای تدارک یک برنامه امروزین انرژی هسته ای طراحی شده است.

“پیشنهاد با دقت مورد توجه قرارگرفته و هدف از آن پرداختن به منافع اساسی ایران است. پیشنهادهای ما افزوده بر مسئله هسته ای با روابط سیاسی و همکاری اقتصادی آینده و دیگر حوزه های علاقه مشترک در ارتباط است.

من یقین دارم که تغییر وضع کنونیِ امور امکان پذیر است. پیشنهاد ما برای آینده ایران و آینده مردم ایران سودمند است. من چشم انتظارآن هستم که فردا پیشنهاد را با رهبران ایرانی مورد بحث قراردهم. “

من اخیرا رهنمودهای شورای عالی امنیت ملی ایران را به سردبیران روزنامه ها و خبرگزاری ها در مورد این که گزارش دبیر کل را چگونه تشریح کنند خواندم. گفته می شود که این رهنمود ها، حتی قبل از این که آن گزارش منتشر شود صار شده بود. به رسانه های ایران دستور داده شده بود که صرفنطر از محتویات گزارش، پیروزی ایران و بسته شدن پرونده را گزارش کنند. من همچنین خواندم که دفتر رئیس جمهوری نیز پیش از انتشار گزارش دستورآمادگی برای برپاکردن جشن هایی را به مناسبت “یافته های مساعد” گزارش صادر کرده بود.

این دستورات تنها آزادی مطبوعات را خدشه دار نکردند، بلکه حقیقت را نیز مخدوش ساختند. همانگونه که به خاطر دارید، در گزارش فوریۀ دکتر البرادعی، به پیشرفت هایی در پرداختن به تعدادی از مسائل باقی مانده اشاره شده بود، اما ادامه تخطی ایران از قطعنامه های شورای امنیت و عدم تمایل آن به همکاری کامل مورد تقاضای IAEA ، و پرسش های بی پاسخ ماندۀ “سلاح سازی” – قرائن حاکی از مبادرات ایران به مطالعات، کارهای مهندسی، تدارکات مربوط به تحقیق در باره سلاح های هسته ای و تولید آنها – نیز مورد تأکید قرارگرفته بود.

برای من این پرسش مطرح است که آیا دولت ایران همچنین به رسانه ها دستور داده است که گزارش ماه مه دبیرکل و نشست هفته گذشته شورای IAEA را به عنوان یک تحول مساعد گزارش دهند. اگر چنین باشد، این کار هم به همان اندازه اقدام قبلی نادرست است. دبیرکل در گزارش ماه مه خود با تقصیل کافی شرح داده بود که مقامات ایرانی چه چیزهای زیادی را باید توضیح بدهند، و گفته بود که تاکنون توضیحاتشان چقدر ناچیز بوده است. در گزارش نگرانی های موجود از بابت “احتمال ابعاد نظامی” و ناقض تعهدات ایران در قبال پیمان منع گسترش و ضمائم آن فهرست شده بود و گزارش دارای ضمیمه ای مشتمل بر جزئیات پرسش های بی پاسخ مانده از جانب ایران نیز بود. گزارش جواب رد مستقیمی به ادعای مقامات ایرانی دایر بر بسته شدن پرونده به شمار میرفت.

در نشست هفته گذشته شورا، کشورهای عضو با وارد ساختن فشار بر ایران برای پاسخ دادن به پرسش های نگران کننده در باره “احتمال ابعاد نظامی” در برنامۀ ایران، نگرانی های دبیرکل را بازتاب دادند. تقریبا همه کشورهایی که مطالبی در باره ایران اظهارداشتند – مشتمل بر نه تنها اروپا، چین، روسیه و ایالات متحده، بلکه کشورهای برجسته جنبش عدم تعهد – استدلال کردند که ایران به سبب نگرانی وسیع بین المللی از بابت اقداماتش در جهت تولید سلاح هسته ای، به ارائه شفافیت بیشتری در مورد فعالیت های خود نیاز دارد. 28 کشور از 30 کشور نیز در اظهارات خود این نکته را روشن ساختند که ایران باید به الزامات تعیین شده از طرف شورای امنیت عمل کند. این اجماع گسترده در ارتباط با الزامات ایران روشن می کند که وقتی ایران قطعنامه های شورای امنیت را “غیرقانونی” می خواند یا می گوید این قطعنامه ها از پشتیبانی بین المللی برخوردار نیستند، در صدد گمراه ساختن مردم ایران است.

صرفنظر از اینکه رهبران ایران چه دستوراتی به رسانه ها صادر کرده باشند، آنها برای به دست آوردن اعتماد بین المللی هنوز باید کارهای زيادی انجام دهند. گمان من بر این است که مردم ایران هم این نکته را درک می کنند.

در آخر هفته، من هم مثل سفرای دیگر مشغول تمدید قوا بعد از هفته برگزاری شورا بودم. امروز (دوشنبه) به مروری در یاددشتهایم پرداختم. فکر کردم که می توانم بعضی از اظهارنظرهای دیگر اعضای شورا را به آگاهی شما برسانم. از آنجا که اجلاس شورا به پایان رسیده، من بدون ذکر نام فرد فرد کشورها به این کار مبادرت می کنم.

کشورهای مختلف اروپایی: از ایران مصرانه می خواهند تا به الزامات خود ، بویژه تعلیق فعالیت های مربوط به غنی سازی، عمل کند. ایران باید پروتکل الحاقی را به اجرا بگذارد و در زمینۀ “تحقیقات مورد ادعا” و دیگر اطلاعات در ارتباط با سلاح سازی توضیحات جدی ارائه کند.

یک کشور آمریکایی: چنین به نظر می رسد که مسائل رسیدگی نشده با تولید سلاح های هسته ای در ارتباطند و این موضوع عمیقا اضطراب انگیز است. پاسخگویی ایران به یک شیوۀ جدی و بدون تاخیر دارای اهمیت اساسی است. شورا باید موضوع را تا هنگام حصول اطمینان از ماهیت صرفا مسالمت آمیز برنامۀ ایران پیگیری کند.

یک کشور بزرگ اروپایی – آسیایی: ایران علیرغم قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد، غنی سازی اورانیوم خود را به حالت تعلیق در نیاورده است. ایران باید به اقداماتی در زمینه اعتمادسازی که ازطرف شورای IAEA و شورای امنیت خواسته شده است مبادرت کند.

یک کشور آسیایی (عضو جنبش عدم تعهد ): ازایران عمل کردن به الزامات خود و فراهم ساختن دسترسی و شفافیت لازم را مصرانه خواستار است.

یک کشور آمریکایی (عضو جنبش عدم تعهد) : به کارنبستن کد 3.1 موافقت نامه تدابیر ایمنی را ازطرف ایران مایۀ تأسف می داند. عمل نکردن ایران به الزامات تعیین شده را از سوی شورای امنیت سازمان مل متحد یأس آور می شمارد.

یک کشورهای اقیانوس آرام: اقدامات ایران به کارهای کشوری که نمی خواهد چیزی را پنهان کند شباهت ندارد.

یک کشور بزرگی آسیایی: امیدوار است که ایران قطعنامه های مربوط شورای IAEA و شورای امنیت را به مورد اجرا بگذارد.

یک کشور بزرگ آمریکایی: عدم پیشرفت در “تحقیقات مورد ادعا” را که موضوعی ” جداً نگران کننده” است تاسف آور می داند. ایران باید اطلاعات [خواسته شده را] ارائه دهد.

یک کشور بزرگ آمریکایی: با این نکته که سلاح سازی یک موضوع “جداً نگران کننده است” نظر موافق دارد. اقدام به شفاف سازی از سوی ایران، که دریافت اطلاعات و دسترسی مورد تقاضای IAEA را اقتضا می کند، امری اجتناب ناپذیر است.

یک کشور آمریکایی (عضو جنبش عدم تعهد): ایران باید بسرعت اطلاعات لازم را در باره “تحقیقات مورد ادعا” در اختیار بگذارد. از ایران می خواهد تا به طرزی مثبت در برابر نگرانی فزایندۀ جامعۀ بین المللی واکنش نشان دهد.

یک کشور آسیایی (عضو جنبش عدم تعهد): “تحقیقات مورد ادعا” موضوعی “عمیقا نگران کننده” است. امیدوار است ایران باردیگر به همکاری خود با آژانس تحرک بخشد.

یک کشور بزرگ آمریکایی: از این که آژانس بعد از گذشت پنج سال هنوز نتوانسته است طبیعت صرفا مسالمت آمیز برنامۀ اتمی ایران را تأیید کند متاسف است. از مقامات ایرانی متابعت از قطعنامه های شورای امنیت را خواستار است.

یک کشور آسیایی: از این که علیرغم تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد ایران همچنان به فعالیت های مربوط به غنی سازی ادامه می دهد بشدت نگران است.

یک کشور اروپایی: بشدت از عدم همکاری از جانب ایران اظهار تأسف میکند. ازایران متابعت از قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل را خوستار است.

یک کشور آفریقایی (عضو جنبش عدم تعهد): ایران باید از خواستهای شورای امنیت دایر بر تعلیق فعالیت های غنی سازی متابعت کند. ایران باید پروتکل الحاقی را به اجرا بگذارد.

یک کشور خاورمیانه (عضو جنبش عدم تعهد): ایران باید پروتکل الحاقی را به اجرا بگذارد و غنی سازی را به حال تعلیق در آورد تا بتواند اعتماد بین المللی را جلب کند.

یک کشور آفریقایی (عضو جنبش عدم تعهد) که از بابت پرسش های بی پاسخ مانده در ارتباط با ابعاد ممکن نظامی نگران است: از ایران مصرانه می خواهد تا قطعنامه های مربوط شورای امنیت سازمان ملل متحد را به اجرا بگذارد.

یک کشور عرب (عضو جنبش عدم تعهد): از ایران افزایش همکاری خود را با آژانس مصرانه خواستار است.

یک کشور عرب (عضو جنبش عدم تعهد) : متابعت از قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل متحد و شورای IAEA را خواستار است.

یک کشور عرب (عضو جنبش عدم تعهد) : کشورها باید الزامات بین المللی خود را به اجرا بگذارند. ایران باید با آژانس همکاری کند.

حتی یک کشور هم با ادعای ایران دایر بر اینکه پرونده هسته ای آن کشور بسته شده است نظر موافق نداشت.

شورای IAEA دیروز (پنجشنبه ) به نشست خود پایان داد. 35 عضو شورا در نشست چهارروزۀ خود یک دستور کامل کار، مشتمل بر فعالیت های پنهانی هسته ای سوریه و ایران را مورد بحث قرار دادند.

ایران عضو شورا نیست ولی نمایندگان آن در شورا در جلسه شورا حضور پیدا می کنند. آنچه در دستور شورا قرارداشت برای ایران فرصتی فراهم ساخت تا پاسخ های جدی به پرسش های اضطراب انگیز پيرامون فعالیت هایی که ممکن است بُعد نظامی داشته باشند ارائه کند. به جای آن، سفیر برازندۀ ایران کوشید از زیر پرسش ها شانه خالی کند. او رسالت IAEA ، اطلاعات IAEA و بی طرفی بازرسان آن را به چالش کشید. شورا متقاعد نشد و اکثریت بزرگی از اعضاء شورا چالشگرانه از ایران خواستند تا با IAEA همکاری کند و الزامات مندرج در قطعنامه های شورای امنیت را به اجرا بگذارد.

سفیر ایران متهورانه کوشید تا مدعی برخورداری از پشتیبانی جنبش غیرمتعهد ها (NAM) شود. اما از 15 سفیر وابسته به جنبش غیر متعهد ها در شورا، تنها 4 نفرشان به خود زحمت دادند تا از بیانیه جنبش مذکور که توسط کوبا ارائه گردید، ذکری به میان آورند. حتی همان چهار سفیر هم از بیانیه NAM فراتر رفتند و از ایران خواستند تا برای حل و فصل مسائل باقی مانده با آژانس همکاری کند. یکی از دولتهای عضو NAM که در حال حاضر در شورا نیست، حتی با فرستادن نامه ای از ژنو موضع خود را از بیانیۀ NAM جدا کرد.

دو نکته این اجلاس شورا را از دو نشست گذشته آن متمایز می ساخت: نخست، سختی لحن گزارش مدیرکل در ارتباط با ایران بود، و دوم، این که ایران در اشغال جلو صحنه با کشور دیگری – سوریه – مشارکت داشت. مچ سوریه نیز مانند ایران در حال مبادرت به فعالیت های پنهانی، منتها همین اواخر، گرفته شد. و کوشش پنهانی سوریه نیز ، مانند مورد ایران، چیزی بود که بیشتر با ساختن بمب مناسبت داشت تا با پیگیری مسالمت آمیز [انرژی اتمی].

هرچند که سوریه در دستور کار قرار نداشت، اطلاعات مربوط به راکتور اتمی مخفی آن کشور از موضوعات عمده بحث به شمار می رفت. در آغاز نشست ما، البرادعی، مدیر کل، خاطرنشان ساخت که سوریه ملزم بوده است هرگونه فعالیتی را پیشاپیش به آگاهی IAEA برساند. بنا به اظهار مدیرکل، سوریه با دیدار [بازرسان] IAEA از آن کشور بین 22 تا 24 ژوئن موافقت کرده است و او از سوریه انتظار همکاری کامل دارد. (یادآوری: به این ترتیب سوریه سه هفته دیگر برای سرپوش گذاشتن بر فعالیت های خود فرصت پیدا می کند.)

سوریه بخش عمده ای از بحث های پایانی شورا را زیر عنوان “هر گونه مسئلۀ دیگر” به خود اختصاص داد. 28 عضو با به حساب آوردن اعضای اتحادیه اروپا یا کشورهای وابسته به آن، از سوریه خواستند تا با تحقیقات بازرسان IAEA همکاری کند. سوریه در شورا عضویت ندارد، با این همه فرصت صحبت پیدا کرد. نماینده سوریه ترتیبی فراهم آورد که آخرین ناطق باشد. سخنان وی حاکی از این بود که سوریه خواهد کوشید تا تحقیقات بازرسان IAEA را محدود کند. او همچنین مدعی شد که گزارش های مربوط به راکتور یک مشت ادعای بی پایه بوده است. مانورهای طفره آمیز و استدلال هایی که کسی را متقاعد نمی کرد شبیه همان حرف هایی بود که به وسیله همکار ایرانی او عنوان شده بود. شما تقریبا به این اعتقاد می رسیدید که آنها یادداشتهای توجیهی خود را در راهروها و خارج از تالار محل نشست شورا با هم در میان گذاشته اند.

پس از پایان نشست شورا، من به ضیافت ناهاری به میزبانی سفیر شیلی که ریاست شورا را به عهده دارد پیوستم. چندین سفیر این نکته را که چگونه سوریه به همان روش معمول و مورد استفاده ایران عمل می کند – تلاش برای این که در ارتباط با بخشی از دستور کار مربوط به بازرسی فعالیت های کشور خود آخرین ناطق باشد – خاطر نشان ساختند. همه ما به نتیجه گیری ساده ای رسیدیم. هرکسی آخر همه صحبت می کند می کوشد چیزی را پنهان سازد!

با وجود همه این مانورها، یک نکته روشن است: پرونده هسته ای ایران گشوده باقی می ماند و پرونده جدیدی هم برای سوریه گشوده شده است. خاورمیانه هم اکنون نیز مکان خطرناکی است. پیگیری سلاح های هسته ای باز هم آن را برای کشورهای منطقه و تمامی جامعه جهانی خطرناکتر خواهد ساخت.

شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی ديروز نشست ماه ژوئن خود را برگزار کرد. ما نشست را با سخنانی از سوی محمد البرادعی، دبير کل آژانس بين المللی انرژی اتمی، آغاز کرديم که به طيفی از موضوعات از گزارش سالانه آژانس تا بودجه آن پرداخت. رئيس جمهوری سابق مکزيک، زديلو، نيز گزارشی از کميسيون افراد بلندپايه در باره آينده آژانس ارائه داد.

دبير کل در سخنان افتتاحی خود آخرين اطلاعات در باره چهار کشور در صورت جلسه آژانس را ارائه داد: جمهوری خلق کره، جمهوری اسلامی ايران، جمهوری عربی سوريه، و جمهوری عربی سوسياليستی خلق ليبی.

در مورد پرونده کره شمالی، بازرسان آژانس در مطابقت با موافقت های حاصله از مذاکرات کشورهای ششگانه شامل ايالات متحده، چين، روسيه، ژاپن، کره جنوبی و کره شمالی، در حال تأييد و از کار اندازی و پلمپ تأسيسات توليد پلوتونيوم در يانگ بيون هستند. هدف اين است که کره شمالی که به دليل آزمايش های سلاح های هسته ای اکنون تحت تحريم های شديد است، تحت حفاظت های ايمنی آژانس بين المللی انرژی اتمی و پيمان منع گسترش سلاح های هسته ای بازگردانده شود. ما اميدواريم اين پيشرفت کماکان ادامه يابد.

در مورد پرونده ليبی، دبير کل گزارش داد که دولت آن کشور پس از اعلام برنامه هسته ای مخفيانه خود در سال 2003 به شفافيت و ارائه دسترسی نامحدود به آژانس ادامه داده است. به گفته دبير کل، ليبی اخيراً اطلاعات تازه ای ارائه داده است که به آژانس کمک می کند تصويری کامل از برنامه هسته ای اين کشور در گذشته و حال به دست آورد و اين به آژانس اجازه می دهد روال عادی تأييد را از سر بگيرد. اين خبر خوبی است.

در مورد پرونده سوريه، دبير کل اعلام کرد که دولت اين کشور موافقت کرده است تا به بازرسان آژانس اجازه دهد از 22 تا 24 ژوئن از سوريه بازديد کنند. همانطور به خاطر داريد، نشانه های معتبری وجود دارند مبتنی بر اينکه سوريه بطور مخفيانه، با کمک کره شمالی، در حال ساختن يک رآکتور مخفی هسته ای بود که شباهت بسياری به رآکتور کره شمالی در يانگ بيون داشت. بازرسان کوشش خواهند کرد اين اطلاعات را به تأييد برسانند. دبير کل يادآوری کرد که سوريه ملزم بود وجود چنين تأسيساتی را گزارش کند و گفت “از سوريه انتظار همکاری کامل دارد.”

در مورد پرونده ايران، دبير کل گفت “باعث تأسف است که به پيشرفتی که در زمينه يکی از مسائل اصلی انتظار آن را داشتيم نرسيديم، و آن روشن شدن گروهی از اتهامات و پرسش های دبيرخانه مربوط به ابعاد نظامی برنامه هسته ای ايران است.” او اين موضوع را “موجب نگرانی جدی “خواند و گفت که ايران هنوز موافقت نکرده است “تدابير شفاف لازم” را اعمال کند يا “توضيحات لازم با ماهيتی واقعی” را ارائه دهد.

در روزهای اخير، من بيانيه هايی از مقامات مختلف در تهران خوانده ام که تهديد به کاهش همکاری با آژانس بين المللی انرژی اتمی می کنند. اين جالب است، چرا که بايد خلاف اين کار را انجام داد: افزايش شديد در همکاری، شامل اعمال پروتکل الحاقی آژانس بين المللی انرژی اتمی و ارائه کامل فعاليت های هسته ای در گذشته و حال. همکاری که ليبی در آينده نزديک از خود نشان خواهد داد و همينطور تمايل کره شمالی به انجام مذاکرات نمونه های خوبی هستند.

در فرصت آخر هفته، من و همسرم با دوچرخه به ناحیه نخست شهر وین که جنبه تاریخی دارد رفتیم. همانگونه که می توانید در عکس ببینید، گل های رُز در “فولکس گاردن” (باغ ملی) وین در اوج شکوفایی بودند. در پشت صحنه ساختمان شهرداری وین را به نام Rathaus مشاهده می کنید.

در جلو Rathaus عملیات ساختمانی بر روی “محوطۀ بزرگ هواداران” و مشوقان به مناسبت برگزاری مسابقات فوتبال 2008 اروپا، “یورو”، در جریان است. مسابقات از روز یکشنبه 8 ژوئن، با بازی میان اتریش و کرواسی آغاز می شوند.